ChatGPT için 15 pratik prompt örneği — karar vericiler için
ChatGPT Prompt Rehberleri
Not: Bu içerik 2026 başı itibarıyla yayımlanan resmi rehberler ve raporlarla uyumlu pratiklere dayanır. Model sürümleri ve ürün özellikleri zamanla değişebileceğinden şablonları kendi iş akışınıza göre uyarlayın ve çıktıları mutlaka doğrulayın.
Kimler için?
- Üst/orta kademe yöneticiler: Kısa yönetici özeti, karar notu ve paydaş iletişimi hazırlayanlar.
- Ürün, program ve proje liderleri: Brief, risk kaydı, toplantı gündemi ve aksiyon takibi üretenler.
- Operasyon, finans, satın alma ve uyum ekipleri: Seçenek karşılaştırma, KPI taslağı ve tedarikçi soru seti çıkaranlar.
Ne zaman kullanmalı?
- İlk taslak ihtiyacınız olduğunda (özet, e-posta, brief) (OpenAI Help Center).
- Seçenekleri aynı kriterlerle hızlıca karşılaştırmak istediğinizde (format/kriter netliği için bkz. OpenAI Help Center).
- Eksik/varsayım/risk avı yapmak için “eleştiri turu” gerektiğinde (yineleme yaklaşımı için bkz. OpenAI Help Center).
- Hassas kararlar için: yalnızca taslak üretip insan onayı ve doğrulama adımını zorunlu kılacağınız durumlarda (yönetişim ve kalite kontrol çerçevesi için bkz. OECD raporu).
Neden “iyi prompt” karar vericiler için önemlidir?
ChatGPT gibi üretken yapay zeka araçları; özetleme, taslak hazırlama, seçenekleri karşılaştırma ve iletişim metinlerini hızlandırma gibi işlerde faydalı olabilir. Ancak etki bağlama ve iş akışına göre değişir; bu yüzden pratik yaklaşım küçük pilotlarla denemek ve çıktıyı ölçmektir (OECD).
“İyi prompt” daha hızlı iterasyon, daha az düzeltme ve daha denetlenebilir çıktı demektir. OpenAI’nin resmi yönlendirmeleri; net talimat, bağlam, istenen format ve gerekiyorsa örnek vermenin çıktıyı iyileştirdiğini belirtir (OpenAI Help Center).
Etkili prompt için 6 temel kural (kısa kontrol listesi)
- Rol tanımla: “Ürün yöneticisi gibi düşün”, “Finans analisti gibi yaz” gibi (OpenAI Help Center).
- Bağlam ver: Hedef kitle, amaç, kısıtlar, mevcut durum, varsayımlar (OpenAI Help Center).
- Çıktı formatını sabitle: Madde işaretleri, tablo, 3 paragraf, karar matrisi gibi (OpenAI Help Center).
- Kriter ekle: Ton (net, kısa), kapsam, uzunluk, kaynak kullanımı (varsa) (OpenAI Help Center).
- Örnekle: 1 örnek giriş / beklenen çıktı parçası tutarlılığı artırabilir (OpenAI Help Center).
- Yinele: Önce taslak al, sonra “şunu kısalt”, “riskleri ekle”, “tabloya çevir” diye ilerle. Bu yinelemeli yaklaşım OpenAI’nin pratik önerileriyle uyumludur (OpenAI Help Center). Ayrıca arXiv üzerinde yayımlanan bir preprint, yinelemeli ve “refleksif” prompt mühendisliğini bir etkileşim tasarımı çerçevesi olarak tartışır; hakemli bir konsensüs olarak görülmemelidir (arXiv preprint).
Gizlilik ve doğrulama: karar vericiler için hızlı güvenlik notu
- Hassas veri paylaşmayın: Müşteri PII, sözleşme detayları, gizli finansal veriler, erişim anahtarları gibi bilgiler için kurum politikanıza uyun (OpenAI Help Center).
- Çıktı = taslak: Karar notu, risk analizi ve sayı içeren özetleri ikinci kaynakla doğrulayın; üretken modeller belirsiz noktaları doldurabilir (OpenAI Help Center).
- İnsan denetimi koyun: Verimlilik hedeflenirken kalite kontrol ve yönetişimi sürece dahil etmek, politika düzeyi çerçevelerde özellikle vurgulanır (OECD).
15 pratik ChatGPT prompt örneği (kopyala-yapıştır şablonlar)
Kullanım: Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle değiştirin. En iyi sonuç için önce “taslak” isteyin, sonra 1-2 tur iyileştirin (OpenAI Help Center).
Kurumsal kullanımda, tutarlılık için rol/talimatların bir kısmı uygulama düzeyinde standardize edilebilir; sistem mesajı ve rol ayrımları gibi yaklaşımlar teknik örneklerle OpenAI Cookbook’ta anlatılır (OpenAI Cookbook — prompting guide). Not: Cookbook sayfa adları/URL yapısı zaman içinde değişebilir; bağlantı çalışmıyorsa aynı başlığı Cookbook içinde aratın.
| # | Senaryo | Prompt (şablon) | Beklenen çıktı |
|---|---|---|---|
| 1 | 3-paragraf yönetici özeti | Rol: Strateji danışmanı gibi yaz. Görev: Aşağıdaki metni 3 paragrafta yönetici özetine çevir: (1) bağlam ve problem, (2) önerilen yaklaşım, (3) beklenen etki ve riskler. Kısıt: Her paragraf en fazla 4 cümle. Jargon kullanma. Metin: [buraya metni yapıştır] |
3 kısa paragraf |
| 2 | “Karar notu” (Decision memo) | Rol: COO için iç iletişim yazarı. Görev: [konu] için 1 sayfalık karar notu hazırla. Format: Amaç, seçenekler (en az 3), öneri, gerekçe, riskler, sonraki adımlar, karar sahibi ve son tarih. Bağlam: [kısıtlar, bütçe aralığı varsa, zaman çizelgesi, ekip] |
Başlıklar + maddeler |
| 3 | Seçenek karşılaştırma tablosu | [A], [B], [C] seçeneklerini karşılaştır. Kriterler: Maliyet (nitel), uygulama süresi, entegrasyon riski, güvenlik/gizlilik riski, kullanıcı benimsemesi, ölçülebilir KPI’lar. Çıktı: Tablo + en sonda “hangi koşulda hangi seçenek?” özeti. Not: Bilmediğin yerleri “varsayım” olarak işaretle ve soru sor. |
Tablo + koşullu öneri |
| 4 | Proje brief’i (1 sayfa) | Rol: Ürün yöneticisi. Görev: [proje adı] için proje brief’i yaz. Başlıklar: Problem tanımı, hedef kullanıcı, hedefler (SMART), kapsam dışı, varsayımlar, bağımlılıklar, riskler, başarı metrikleri, ilk 2 sprint planı. Bağlam: [mevcut durum ve kısıtlar] |
Tek sayfa brief |
| 5 | Toplantı gündemi + karar soruları | Rol: Toplantı kolaylaştırıcısı. Görev: 45 dakikalık toplantı için gündem yaz ve 5 net karar sorusu öner. Konu: [konu] Katılımcılar: [roller] Çıktı: Zaman kutuları + her madde için “hazırlık” notu. |
Gündem + karar soruları |
| 6 | Toplantı notlarını eyleme çevirme | Aşağıdaki toplantı notlarından (dağınık olabilir) aksiyon listesi çıkar. Çıktı formatı: Tablo: Aksiyon, Sahip, Son tarih, Bağımlılık, Risk. Not: Eksik sahip/son tarih varsa “TBD” yaz ve hangi bilgi gerektiğini sor. Notlar: [notları yapıştır] |
Aksiyon tablosu |
| 7 | E-posta: zor konuşma (kısa ve profesyonel) | Rol: Kıdemli yönetici iletişimi. Amaç: [konu] hakkında net ama yapıcı bir e-posta yaz. Ton: Saygılı, kısa, suçlayıcı olmayan. İçerik: Beklenti, gerekçe, istenen aksiyon, tarih, yardım teklifi. Uzunluk: 150–200 kelime. |
E-posta taslağı |
| 8 | Paydaş haritası + iletişim planı | [proje/değişiklik] için paydaşları kategorize et: Etki (yüksek/düşük) x Etkileme gücü (yüksek/düşük). Çıktı: 4 kutu listesi + her grup için mesaj, kanal, sıklık ve olası itirazlar. Bağlam: [ekipler, lokasyonlar, pazar vb.] |
Paydaş matrisi + plan |
| 9 | Risk kaydı (risk register) başlangıcı | Rol: Program yöneticisi. Görev: [proje] için ilk risk kaydını oluştur. Çıktı: Tablo: Risk, Olasılık (Düşük/Orta/Yüksek), Etki (D/O/Y), Erken uyarı sinyali, Önleyici aksiyon, Azaltma planı, Sahip. Not: Bilgi eksikse soru sor. |
Risk tablosu |
| 10 | Politika/uyum metnini sadeleştirme (iç kullanım) | Aşağıdaki iç politika metnini “çalışan özeti” formatında sadeleştir. Çıktı: 10 madde, her madde 1 cümle; en sona “Sık yapılan hatalar”. Uyarı: Hukuki tavsiye verme; yalnızca metni daha anlaşılır hale getir. Metin: [metni yapıştır] |
Sade özet + hatalar |
| 11 | KPI önerileri ve ölçüm planı | [hedef] için 6 KPI öner ve her biri için ölçüm yöntemi, veri kaynağı ve raporlama sıklığı yaz. Kısıt: KPI’lar eyleme dönük olsun; “vanity metric” olmasın. Bağlam: [ürün/süreç], [mevcut araçlar], [zaman aralığı] |
KPI listesi + ölçüm |
| 12 | RFP / tedarikçi soru seti | Rol: Satın alma + güvenlik değerlendirmesi. Görev: [ürün/hizmet] için tedarikçilere sorulacak 20 soru üret. Kategoriler: Güvenlik, gizlilik, entegrasyon, SLA/destek, fiyatlandırma mantığı, referanslar, yol haritası. Çıktı: Kategorilere göre numaralı liste. |
Soru listesi |
| 13 | Müşteri içgörüsü: geri bildirimleri temaya ayırma | Aşağıdaki müşteri geri bildirimlerini temalara göre grupla: performans, kullanılabilirlik, fiyat, özellik talebi, hata/bug, destek. Çıktı: Her tema için 3 temsilci alıntı + önerilen aksiyon + aciliyet (D/O/Y). Veri: [geri bildirimleri yapıştır] |
Tema analizi + aksiyon |
| 14 | “Kırmızı takım” eleştirisi (planı stres test etme) | Rol: Eleştirel bir gözle bakan denetçi. Görev: Aşağıdaki planı stres test et: en zayıf varsayımlar, gözden kaçan riskler, başarısızlık senaryoları ve bunları azaltma önerileri. Çıktı: (1) Varsayımlar, (2) Başarısızlık senaryoları, (3) Azaltma adımları, (4) Takip soruları. Plan: [planı yapıştır] |
Eleştiri + azaltma adımları |
| 15 | Yinelemeli iyileştirme komutu (kaliteyi artırma) | Şimdi ürettiğin cevabı değerlendir ve iyileştir. Adımlar: (1) Belirsiz noktaları listele, (2) Kullanıcının cevaplaması gereken 5 soru sor, (3) Varsayımları etiketle, (4) Çıktıyı istenen formatta yeniden yaz, (5) En son “kontrol listesi” ekle. Çıktı: Başlıklarla ilerle. |
Soru + revize çıktı + checklist |
Daha tutarlı sonuç için “tek prompt” yerine mini iş akışı
Karar vericiler için iyi pratik genellikle tek seferde “mükemmel” sonuç kovalamak değil, kısa bir döngü kurmaktır. Net talimat + iterasyon yaklaşımı OpenAI’nin pratik önerileriyle uyumludur (OpenAI Help Center).
- Taslak: Brief veya notu hızlıca üret.
- Eleştiri: “Eksik riskler neler?”, “Hangi varsayımlar var?” diye sorgulat (yineleme için bkz. OpenAI Help Center; bu yaklaşımı tartışan bir preprint çerçevesi için bkz. arXiv preprint).
- Formatlama: “Tabloya çevir”, “100 kelimeye indir”, “slayt başlığı yap” gibi net format iste (OpenAI Help Center).
- Doğrulama: Sayı/iddiaları kaynakla kontrol et; kurum içi uzman onayı al (yönetişim ve kontrol ihtiyacı için bkz. OECD).
Kurumsal/ürünleşmiş kullanımda, rol ayrımları ve sistem düzeyi talimatlar ile davranışın daha tutarlı hale getirilebileceği OpenAI Cookbook’taki teknik örneklerde anlatılır (OpenAI Cookbook — prompting guide).
Uygulama ipuçları: ekip içinde standartlaştırma
- Şablon kütüphanesi kurun: Yukarıdaki 15 promptu ekibin en sık yaptığı 5 işe göre uyarlayın (özet, brief, karar notu, risk, iletişim).
- “Kabul kriteri” belirleyin: Örn: “Karar notu 1 sayfa, 3 seçenek, risk tablosu var, varsayımlar etiketli”.
- Küçük pilot + ölçüm: Süre (dakika), revizyon sayısı, memnuniyet, hata oranı gibi basit metriklerle kıyaslayın; etkinin bağlama göre değişebileceğini unutmayın (OECD).
- Hassas işlerde iki aşama: Model taslak üretir; insan sahip son kontrolü yapar ve onaylar (doğrulama/denetim ihtiyacı için bkz. OECD; pratik prompt yazımı için bkz. OpenAI Help Center).
Sık sorulanlar
“Karar notu prompt” nasıl yazılır?
Rol + bağlam + sabit format (amaç, seçenekler, öneri, riskler, sonraki adımlar) ile başlayın; ardından 1 tur “eksik varsayımlar ve riskler” revizyonu isteyin (OpenAI Help Center).
“Yönetici özeti prompt” için en kritik kısıtlar neler?
Paragraf sayısı/cümle sınırı, hedef kitle (C-level) ve “beklenen etki + risk” zorunluluğu. Net talimat ve format istemek, çıktıyı daha denetlenebilir hale getirir (OpenAI Help Center).
System mesajı / rol ayrımı ne zaman gerekir?
Bir ekip aynı işi tekrar tekrar yapıyor ve tutarlı ton/kurallar istiyorsa, talimatların bir kısmını sistem düzeyinde standardize etmek faydalı olabilir; bu yaklaşım OpenAI Cookbook’ta teknik örneklerle anlatılır (OpenAI Cookbook — prompting guide).
Yinelemeli (iterative) prompting neden işe yarar?
Pratikte önce taslak alıp ardından “kısalt/formatla/risk ekle” gibi net revizyon istekleriyle ilerlemek, daha kullanışlı çıktı alma olasılığını artırır (OpenAI Help Center). Bu yaklaşımın sorumlu etkileşim tasarımı tarafı arXiv’de bir preprint olarak da tartışılır; bulguların kapsamı ve genellenebilirliği bağlama bağlıdır (arXiv preprint).
Sonuç
Bu 15 şablon, ChatGPT’yi “metin yazdırma” aracından daha sistematik bir karar destek yardımcısına dönüştürmek için başlangıç noktasıdır. Rol, bağlam, format ve yinelemeyi birlikte kullandığınızda daha denetlenebilir çıktılar alma olasılığınız artar (OpenAI Help Center). Yine de her çıktıyı taslak olarak ele alın; doğrulama, gizlilik ve insan denetimini süreçten çıkarmayın (OECD).
Yorumlar